GRAND TOUR 2026-27
Promotoren: Carl Bourgeois en Hugo Vanneste
Campus: BXL/Ghent
Taal: NL
Studio met individuele voorstellen
Max. aantal studenten: 20
Description of the project:
We praten veel.
Als we mekaar echt verstaan, noemen we het zelfs wetenschap.
Maar soms zit in het onverstaanbare, in de twijfel of in de stilte iets dat ons nog meer raakt
Hetgene dat ons raakt is dan ook niet altijd makkelijk te omschrijven.
Toch is net dat willen ‘raken’ de queste van de ontwerper.
Etymologisch verwijst raken naar emotioneel treffen.
Maar ook naar fysiek contact maken; bereiken, terechtkomen’
Door rekken, reiken,(lees tijd verliezen) komt men tot raken
Met andere woorden :
De ultieme ambitie van onderweg zijn, ergens ge-raken, reiken, raken
Wandelen.
Van de oorspronkelijke 19de eeuwse Grand Tour gedachte, waarbij jonge rijke blanke mannen hun (vooral sexueel gestuurde) cultuur gingen vervolmaken richting mooie Italiaanse klassiekers, gebouwen en andere, willen we vandaag enkel de essentie van het wandelen en de experimentele onzekerheid onthouden.
Wandelen opent het denken. Het vertelt over de relatie tussen onze fysieke conditie en ons zijn. Wandelen is een beschrijving van de fysieke alsook mentale ruimte.
Een eerste kruispunt tussen denken en doen.
We willen jullie voorstellen aan de figuur Wim Cuyvers, ooit architect, vandaag forestier, die paden en sporen ziet als de oercomponent voor ruimte en architectuur, in haar pre-talig karakter
We reflecteren met andere woorden over ruimte en raken/ge-raken.
Emotie en afstand overbruggen.
Een tweede kruispunt tussen voelen en handelen
Met ‘we’ bedoel ik vooral jullie. Als individu, met de vraag om zelf een thema voor jullie masterproef te ontwikkelen en dit met maximale overgave te willen omzetten in vorm en materie.
Maar ook met jullie, als collectief. Met de vraag samen te wandelen, samen ruimte te maken, samen in debat te treden.
Meer dan ooit is architectuur een vraagstuk, eerder dan een antwoord.
Maar jullie vier-vijf jaar ervaring in ruimtelijke antwoorden zullen aanleiding zijn om het juiste vraagstuk te formuleren. Put dan ook inspiratie uit de ‘successes’ en ‘failures’ uit jullie ontwerpverleden : je masterproef bestaal al. Je dient ze enkel op een treffende wijze te distilleren uit jezelf.
Jullie acties en ambities, maar ook jullie twijfels en zoeken zullen ruimtelijk uiting geven aan dat zelf geformuleerde vraagstuk.
Dat is architectuur.
Wat is architectuur?
Output:
Je geeft uiting aan een zelf geformuleerd vraagstuk rond ruimte.
Het instalatieve karakter en het experimentele traject dat hieraan vooraf gaan zijn onlosmakelijk gekoppeld aan elkaar.
Denk aan deze studio-omgeving als je je comfortabel voelt in het voeren van experiment via tekening, maquette of installatie. We bouwen verder op de tradities uit lab-O en positioneren en geven uiting aan een formulering en vorm van ‘eigen praktijk’ in relatie tot een wereld in beweging (wicked world). Het gaat dus niet over het ‘ik’ maar over ‘ik in de wereld’.
FASE 1: CLOSE ENCOUNTERS OF A (UN)CERTAIN KIND…
indienen eind oktober
Onderstaande is een handleiding om fase 1 (sem1) van je masterproef tot een voor te bereiden. Het zet je aan om zelf een reeks experimenten te zetten, van het analyseren van je eigen werk tot het gericht plannen van je grand tour.
Beschouw het schrijven van tekstjes of voeren van experimenten (gesprekken/tekeningen/video’s) als losse onderdelen van wat ‘hoofdstuk één’ zou kunnen zijn van je reflectienota.
Je krijgt later ook een document ‘schrijftips’ mee waar je aandachtspunten meekrijgt voor het opstellen van je nota.
Deze voorbereiding is naast de algemente masterproefnota belangrijke lectuur om te komen tot een scherpzinnig tekstueel EN beeldend samengestelde nota. Het fundament van je masterproef.
1) ANALYSE en BESCHRIJVING van een PROJECT uit je (recent) verleden (max 300 woorden)
(Wordt ter voorbereiding voorgelegd voor vertrek naar Le Montavoies)
Beschrijf één project uit je portfolio, (4/5 jaar Architectuur, uit studio of lab-O) vanuit de analyse naar de karakteristieke aanpak en aan je eigen ontwerp-insteek gerelateerde keuzes.
Waar denk je dat het project iets vertelt over je specifieke ontwerpende benadering? Hoe kan je die omschrijven in zo helder mogelijke ‘kenmerken’?
Op welke manier kwam dit tot uiting?
Dit hoeft geen succes-ervaring te zijn, maar kan ook vanuit een (deels) falen worden onderzocht. (fail / fail again / fail better)
Probeer onderscheid te maken in ‘methode’ (hoe je ontwerpt) en inhoud (wat je ontwerpt en waarom).
Denk ook na waarin je denkt lessen getrokken te hebben, of waar je denkt nog lessen te kunnen trekken (kritische zelfevaluatie).
Maak hier één nieuwe tekening of beeld van zoals een cartograaf een kaart zou maken van nieuw ontdekt land of water. Die kaart/tekening breng je mee naar Le Montavoies.
2) POSITIEBEPALING (max 300 woorden)
Hoe zou je je huidige praktijk willen omschrijven?
Tracht je ‘architect-zijn’ te specifiëren met één adjectief (bijvoeglijk naamwoord).
(bv. de denkende architect/de architect-bouwer/de architect-filosoof/de speelse architect/de ecologische architect/de architect-poëet/de reizende architect/de maximalistische of minimalistische architect…)
Beperk dit tot één adjectief en motiveer je keuze.
Schrijf dit in, in een duidelijk maatschappelijk en/of cultureel discours. Verwijs hiervoor naar bronnen / helden / inspiraties / …
Je doet dit vanuit het NU. Twijfel dus niet, omdat je vreest dat dit nog niet duidelijk voor je is. De kans dat je positie zal verschuiven in de toekomst is zeer waarschijnlijk. Zie het als een sterkte om dit regelmatig te kunnen herijken.
3) GT-DEFINITIE (max 300 woorden)
Omschrijf de ambitie van je Grand Tour. Waar wil je naar op zoek? Ook al is dit nog niet helder, formuleer het dan als een open vraag.(let wel: ‘ik weet het nog niet’, is geen open vraag!)
Tracht ook de weg ernaartoe te beschrijven. Het is soms veel helderder om jezelf een methodiek op te leggen, dan te omschrijven waar deze naar zal leiden.
Grand Tour staat dan ook voor de weg en niet de bestemming.
Omgekeerd kan een bestemming vastleggen helpen met het uitstippelen van een weg.
Dit laatste doe je dan ook door na te denken waar je je ‘soloreis’(*) zal maken (of aan het maken bent).
(*) de soloreis is een mentaal begrip. Het gaat in eerste instantie over een reis in je hoofd. Een vorm van ‘displacement’ opzoeken (ongekende context, solitude, uit je bestaande patroon) kan helpen om scherper in deze mentale reis te stappen. Maar onderneem geen al te grootse of spectaculaire reizen waar energie en of middelen niet in verhouding kunnen staan met wat je er kan uithalen. Met andere woorden: keep it simple, en overweeg ook de schaduw van je eigen kerktoren.
Deze GT-definitie kan je ook zien als het schrijven van een brief. Je ‘verhaalt’ wat er in je omgaat. Beschrijft de twijfels en/of zekerheden en tracht deze in het narratief van de fictieve vriend (of vijand) neer te pennen. Schrijven met de hand kan hierbij helpen…
0 DE REIS
-Montavoies pieces
-Le travail
-het interview
VRAGEN VOOR HET INTERVIEW-VLOG (>op Le Montavoies of op afstand)
Vast:
Met mijn masterproef wil ik…
Keuze uit volgende stellingen:
Architectuur behoeft (geen) talent…
Architectuur is een vraag, danwel een antwoord…
Architectuur is (geen) kunst…
Architectuur is het ordenen van elementen in de ruimte /het mooi spel van de volume´s onder het licht/ vorm en functie… (reactie op een bekende stelling…)
(DEZE LIJST WORDT VEELAL AANGEVULD TER PLAATSE…)
VERPLICHTE LECTUUR
DE-AD, Wim Cuyvers
(zo goed als) VERPLICHTE LECTUUR
L’Autre / Tekst over tekst, Wim Cuyvers
VRIJE LECTUUR
Boek naar keuze, denk aan:
Walden, Henri David Thoreau
21 lessen voor de 21ste eeuw, Yuval Noah Harari
Wanderlust, Solnit
…
+1 PROTOCOL SOLOREIS (na Montavoies)
Bestemming in functie van je zoektocht
Afstand is geen criterium, eerder het losweken/loskomen van het gekende is belangrijk, en dat kan soms op enkele meters van je thuis.
Solo betekent ook maximaal de communicatie met het ‘thuisfront’ vermijden.
Wel ga je bewust op zoek naar interactie (ENCOUNTER) op de bestemming, met mens,dier,omgeving…
- registreer jezelf tijdens een (reeks of residu van) (inter)actie(s)
- registreer één ontmoeting (schriftelijk/op tape/ vlog…)
- schets of illustreer één wandeling van min. 25km
- lees een boek (verplichte/vrije literatuur)
- hou een dagboek bij
- …
Study trip (+ timing):
1.groepsreis in november
We plannen een reis naar Montavoix (Saint Claude-Jura), een bergflank waar architect/forestier Wim Cuyvers een refuge onderhoudt. We organiseren ons om daar letterlijk samen te leven met een minimum aan comfort. Liefst in de regen of in de sneeuw.
Om letterlijk en aan den lijve te ondervinden wat samen ruimte maken is in haar essentie.
Door intens te ervaren dat ruimte ook samengaat met zorg dragen voor elkaar en voor de omgeving.
2.solo-reis in eind-januari februari
Na de groepsreis formuleer je een eigen ‘trip’ of ‘tour’ die een eerste vorm van solitaire reflectie vormt. Dit is geen exotische reis van een toerist maar in eerste instantie een individuele reis doorheen je eigen gedachten.
Dit kan dus ver weg van huis, maar evengoed om de hoek.
Een ongekende of vreemde context kan helpen de juiste spiegel te vormen voor je gedachten.
References/Further reading:
De-ad / tekst over tekst, Wim Cuyvers
21 lessen voor de 21ste eeuw, Yuval Noah Harari
Wanderlust, Rebecca Solnit
…
Beeld: Montavoix, Carl Bourgeois
Video: https://vimeo.com/431429568/aa5ff4b307?share=copy