< terug

Studio Structuur

png-cover-afleiding

Masterproef
Promotor: Laurens Luyten

doelstellingen

Het vormen van een eigen formulering van hoe het het structureel denken kan ingezet worden bij het ontwikkelen van een architecturale ruimte, waarbij je als ontwerper positie neemt in de relatie tussen de materialisatie en de beleving van architectuur.

inhoud: thema en programma

Binnen de context van deze masterproefopgave wordt Structuur begrepen als een lens waarmee Architectuur gelezen wordt naast andere lenzen zoals functie, licht, kleur, geschiedenis, schaal, materiaal, comfort,… Dit is een persoonlijke lezing die gekoppeld is aan een eigen ontwikkeld denkkader in resonantie met een culturele context.

Deze interpretatie van Structuur is anders dan een meer klassieke waar Structuur de verzameling is van de door de ingenieur berekende structurele elementen (kolom, balk, plaat,…) in een gebouw. In de hier gehanteerde betekenis heeft iedere materialisatie structurele kenmerken.

Deze Structuur-lens wordt gevormd door een eigen terminologie en een specifieke logica die voldoen aan de wetten van de natuur. Binnen de ingenieurswetenschappen is de basis gelegd voor een (gemeenschappelijk) structureel denkkader via een taal van precieze formuleringen en eenduidig gedefinieerde begrippen. Deze exacte taal is door Laurens Luyten verder uitgebreid met een meer abstracte taal die toelaat structurele archetypes en concepten in architectuur te beschrijven. Deze nieuw ontwikkelde symbolentaal expliciteert op een eenvoudige manier de essentiële structurele kenmerken van een ontwerp. Hierdoor kan in het begin van een architecturaal ontwerpproces, waar vormen en materialisatie nog onzeker zijn, reeds structurele informatie en ordening mee gegeven worden met een maximum aan architecturale mogelijkheden. Door deze informatie in het begin van het ontwerpproces te integreren, kan het ontwerp verder verfijnd worden met een garantie op structurele integriteit van het eindproduct.

De mogelijkheid om abstracte voorstellingen te maken van structurele concepten, laat toe om de architecturale vormgeving zeer vroeg in het ontwerpproces te laten sturen door structurele logica zonder zich reeds te beperken tot bepaalde materialen en/of structurele elementen zoals balken, kolommen, vakwerken, … Zo kan een ontwerp vroeg in het proces een structurele ordening opnemen, geëvalueerd worden om verder te verfijnen of aan te passen, waarbij een dergelijke abstract structureel concept kan resulteren in een veelvoud van architecturale eindontwerpen. Doelstelling bij deze ontwerpbenadering is een geïntegreerd ontwerp of wat Ove Arup Total Architecture noemt (Arup 1970).

Het ontwerpen kent een visuele handeling waarbij beelden gevormd worden als zelf-reflectief document voor de ontwerper: het neerslaan van de gedachte laat de ontwerper toe met een zekere afstand deze te beoordelen. Bryan Lawson identificeert dergelijke beelden als proposition drawings (Lawson 2004). Bij het integreren van het structureel denken in het ontwerpproces is het dus van belang om de structurele kenmerken te kunnen visualiseren in relatie met de architecturale vormgeving. Binnen deze context wordt hiervoor een abstracte structuurtaal van symbolen aangereikt. Tijdens het ontwerpend onderzoek van de masterproef evalueert de student deze taal om eventueel verder te ontwikkelen en aan te passen, of om zelf een eigen visuele structuurtaal te ontwikkelen.

Het programma en de context van het masterproefproject worden door de student opgesteld en aan de promotor voorgelegd.

timing en werking

Ter ondersteuning van het masterproefproject worden twee preludes ingericht om studenten vertrouwd te maken met het structureel denken waaruit architectuur gegeneerd kan worden.

Prelude I: Conceptuele Structurele Analyse (deel I, semester 3)

Doelstellingen:

  • eigen maken van de abstracte structuurtaal van symbolen.
  • verdieping in het structureel analytisch denken.
  • visualiseren van structurele concepten.

Werkwijze:

  1. Verschillende projecten binnen het gekozen thema worden structureel geanalyseerd.
  2. Deze analyse wordt geabstraheerd tot op het conceptueel niveau.
  3. De gevonden structurele concepten worden gevisualiseerd.

Prelude II: Structurele Transformaties (deel II, semester 3)

Doelstellingen:

  • eigen maken van de variaties in structurele materialisatie.
  • Verder ontwikkelen van structureel ontwerpend denken.
  • Ontwikkelen van inzichten in structurele ordening.

Werkwijze:

  1. De gekozen projecten uit prelude 1 worden gebruikt als structureel concept.
  2. Deze structurele concepten worden vertaald in verschillende structureel typologische mogelijkheden.
  3. Deze structurele typologieën worden uiteindelijk gematerialiseerd en begroot tot concrete eindontwerpen.

Masterproefproject: Ontwerpen door Structuur (semester 4)

  • Via ontwerpend onderzoek de mogelijkheden en beperkingen van het structureel aangestuurd ontwerpproces evalueren en demonstreren.
  • Student bepaalt eigen programma en context binnen het gekozen thema.
  • Architecturaal project als geïntegreerd ontwerp.
  • Wekelijks overleg met de promotor, met gezamenlijke reviewmomenten.
  • Structurele verfijning via rekensoftware (bv. Powerframe, Diamonds, SCIA,…) is mogelijk.

studiemateriaal

Zie referentielijst onderaan. Verder studiemateriaal zal in functie van het persoonlijk traject van de student aangereikt worden.

evaluatievorm

De output wordt voorgesteld in de wekelijkse ateliersessies en op verschillende interne toonmomenten waar de ganse groep bij aanwezig is. Finaal is er de eindpresentatie voor een externe jury.

evaluatiecriteria

algemeen: zie masterproefnota en ects-fiche.

specifiek:

  • helderheid en diepgang van de omgang met de thematiek;
  • diepgang en consistentie in het onderzoeksproces;
  • positionering in de relatie architecturale beleving en materialisatie.
  • onderzoek in het structureel denken als generator voor architecturale vormgeving.
  • onderzoek in de visualisatie van het structureel denken in het ontwerpproces.
  • kwaliteit van het project als geïntegreerd ontwerp.

vormvereisten output

Zie masterproefnota en in overleg met promotor.

Literatuurlijst en referenties

Addis, B., 1994. The Art of the Structural Engineer. London: Artemis.
Addis, B., 2007. Building: 3000 Years of Design Engineering and Construction. London: Phaidon Press.
Arup, O., 1970. The Key Speech.
Balmond, C., 2002. Informal. Munich: Prestel.
Boone, V., 2009. Samen ontwerpen, Designing together.
Boroditsky, L., 2009. How does our language shape the way we think? [online]. Edge. Available from: http://www.edge.org/3rd_culture/boroditsky09/boroditsky09_index.html [Accessed 23 Sep 2011].
Charleson, A., 2005. Structure as Architecture: A Source Book for Architects and Structural Engineers. Oxford, MA: Architectural Press.
Ching, F.D., Onouye, B.S., and Zuberbuhler, D., 2009. Building Structures Illustrated: Patterns, Systems, and Design. Hoboken: Wiley.
Conzett, J., 2006. Structure as Space: Engineering and Architecture in the Works of Jnrg Conzett. London: AA Publications.
Cross, N., 2007. Designerly Ways of Knowing. Basel: Birkhäuser Verlag AG.
David Dunster, n.d. Arups on Engineering.
Engel, H. and Rapson, R., 1967. Tragsysteme, Structure Systems. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt.
Garrison, P., 2005. Basic Structures for Engineers and Architects. Oxford, UK ; Malden, MA: Wiley-Blackwell.
Gordon, J.E., 1978. Structures, or, Why things don’t fall down. London: Penguin Books.
Holgate, A., 1997. The art of structural engineering: the work of Jörg Schlaich and his team. Stuttgart, London: Edition Axel Menges.
Hunt, T., 2003. Tony Hunt’s Structures Notebook. 2nd ed. Oxford: Architectural Press.
Iorio, A. and Co, F.D., 2011. Jurg Conzett, Gianfranco Bronzini Patrick Gartmann: forme di strutture/ Forms of Structures. Bilingual edition. Milano: Mondadori Electa.
Lawson, B., 2004. What Designers Know. Oxford: Architectural Press.
Lawson, B., 2005. How designers think: the design process demystified. 4th ed. Oxford: Architectural Press.
Luyten, L., 2009. Structure as a Design Tool. Reflection+9, 179–184.
Luyten, L., 2010. Architect and structural engineer communicating in multi-disciplinary creativity. In: P. Cruz, ed. Structures and Architecture. Presented at the First International Conference on Structures and Architecture, Guimarães, 21-23 July 2010, Leiden: CRC Press/Balkema, 1793–1800.
Luyten, L., 2011. A Design Language for Expressing Structural Concepts. Presented at the International Conference on Construction, Athens, 20-23 June 2011.
Luyten, L., 2012. Structurally Informed Architectural Design, Proposals for a Creative Collaboration between Architect and Structural Engineer. Ph. D. Chalmers University, Göteborg.
Luyten, L., 2013. A structural language for a conceptual design collaboration. In: P. Cruz, ed. Structures and Architecture, Concepts, Applications and Challenges. Presented at the Second International Conference on Structures and Architecture, Guimarães, 24-26 July 2013, Leiden: CRC Press/Balkema, 1719–1726.
Macaulay, D., 1981. Cathedral: The Story of Its Construction. Boston: Sandpiper.
Macdonald, A.J., 2001. Structure and Architecture. 2 edition. Oxford: Routledge.
Muttoni, A., 2011. The Art of Structures. Lausanne: EPFL Press.
Pallasmaa, J., 2009. The Thinking Hand. Chichester, U.K: Wiley.
Rice, P., 1996. An Engineer Imagines. 2nd ed. London: Ellipsis.
Sandaker, B.N., 2008. On span and space: exploring structures in architecture. Abingdon: Routledge.
Sandaker, B.N., Eggen, A.P., and Cruvellier, M.R., 2011. The structural basis of architecture. 2nd ed. Oxon: Taylor & Francis.
Schodek, D.L. and Bechthold, M., 2014. Structures. 7th ed. New Jersey: Pearson Education.
Schön, D.A., 1983. The Reflective Practitioner: How Professionals Think In Action. New York: Basic Books.
Schön, D.A. and Wiggins, G., 1992. Kinds of seeing and their functions in designing. Design Studies, 13 (2), 135–156.
Sketches of Frank Gehry, 2006. Movie. Sony Pictures Home Entertainment.
Spiering, T.G.M., van Amerongen, R.P., and Millekamp, H., 2004. Jellema 3 Draagstructuur. 2nd ed. Utrecht: ThiemeMeulenhoff.
Strauven, I. and Ney, L., 2005. Ney & Partners Freedom of form finding. Antwerpen: Vlaams Architectuurinstituut.
Zalewski, W. and Allen, E., 1998. Shaping structures: statics. Wiley.

Presentatie

Bekijk de presentatie hier.