< terug

1000 prototypes voor Alles Stad/Alles Land

all-city-all-land-20

1000 PROTOTYPES VOOR ALLES STAD/ALLES LAND

Experimentele prototypes langs het kanaal Roubaix – Tourcoing

Team: Maarten Gheysen & Erik Van Daele
Academiejaar 2020-21, semester 1, Gent
Engagement: Urban Cultures

Ontwerp Cédric Dubois, masterproef Heulebeek, Brussel, lente 2020

THEORETISCHE CONTEXT

Sprawl, nevelstad, cita diffusa,… zijn maar enkele van de termen die een wereldwijd fenomeen benoemen. Grote delen van (West) Europa worden gekenmerkt door een verspreide verstedelijking. Hierbij is het territorium het resultaat van een opeenstapeling van individuele beslissingen en initiatieven op een kleine schaal. Het eindresultaat van die accumulatie aan fragmenten is een chaotisch beeld waar stedelijkheid en landschap niet langer van elkaar kunnen worden gescheiden en functioneren als één structuur, een structuur die we Alles Satd/ Alles Land noemen. Elke plek, elke conditie is tegelijkertijid stedelijk en landschappelijk. Er is geen binaire structuur meer in Vlaanderen, geen tegenstelling tussen stad en land. Maar hoewel fragmenten van stad en land naast elkaar staan, is er nauwelijks een dialoog tussen beide.

Gevangen in een binaire logica van stad-platteland focussen architecten en stedenbouwkundigen zich (te) vaak op het gebrek aan stedelijkheid of het verdwijnen van natuurlijke en landschappelijke waarden wanneer ze geconfronteerd worden met Alles Stad/Alles Land. Alsof deze gebieden ‘verloren’ zijn en nooit stedelijk of landschappelijk kwaliteiten kunnen ontwikkelen. Met deze houding is het moeilijk om de vele kwaliteiten van Alles Stad/Alles Land te vatten en er gepaste ontwerpen voor te maken. De veerkracht van het territorium, de kwaliteitsvolle omgeving, de nabijheid, de enorme schakeringen aan biodiversiteit, de sociale inclusie,… zijn nochtans een onuitputtelijke bron van inspiratie.

Architecten hebben sinds de 19 e eeuw geexperimenteerd met het introduceren van architecturale prototypes, “ideale types” die een nieuwe woon- werk- en landschapsvorm introduceren. Het collectieve woon-werkproject Familistère (Godin) in Guise, het stadspaleis Villa Cavrois (Robert Mallet-Stevens) in Croix, de publieke ruimtes van de galettes (Secchi-Viganò) in Kortrijk,  of  de reflectie “the countryside” (Koolhaas) zijn ontwerpen die een nieuwe manier van samenleven verkennen en op die manier vanuit de architectuur het bestaande maatschappelijke model in vraag stellen.